Czuć w powietrzu, że cały śnieg wisi na włosku i w każdej chwili może runąć lawina.
Zaczynamy powoli, tup­tup, noga za nogą po zmrożonym śniegu. W cieniu. Cały czas w cieniu, który odczuwanie mrozu jeszcze potęguje psychicznie. Ale każdy krok zbliża nas do granicy tej sinej z ciemnego mrozu strefy. Często spod stóp ucieka nam śnieg i zaraz rusza mała lawina. Jest go tak dużo, że nagle wyjeżdża całe zbocze spod stóp.

Z Carlosem zaczynają się dziać dziwne rzeczy. Zaczyna nagle iść zygzakiem, trzeba go podtrzymywać, zaczyna mówić od rzeczy, patrzy na nas półprzytomnie. Nie jest to dla mnie zaskoczeniem, przeżywałem to na własnej skórze. Ronikol, który mu podaliśmy, działa na naczynia krwionośne rozszerzająco. Na wszystkie, te w mózgu też...

Któregoś poranka, słyszymy przez radio: Wczoraj, wybitny alpinista Reinhold Messner wszedł na szczyt Lhotse. Jest tym samym pierwszym człowiekiem, który wszedł na 14 ośmiotysięcznych najwyższych gór świata...

Czekałem na tę wiadomość, ale teraz, kiedy nadeszła, mimo wszystko robi mi się smutno.

Jednak on jest tym pierwszym.

Droga jest bardzo trudna i niezwykle niebezpieczna. W stromych żlebach, którymi nieustannie lecą lawiny, napotykamy bardzo twardy lód pokryty warstwą niezwią- zanego śniegu. Wspinaczka staje się niezwykle czasochłonna. Prowadzącego czeka najpierw czyszczenie terenu, zrzucanie warstwy śniegu, a dopiero potem wgryzie- nie się w warstwę lodu, w który można już wbić zęby raków, ostrze czekana i wkręcić śrubę lodową.

Największych trudności nastręcza poręczowanie między obozem drugim a planowanym trzecim. Dzielący je odcinek jest tak długi, że samo dojście do końca już założonej liny trwa trzy, a nawet cztery godziny. Zostaje zaledwie parę godzin, pozwalających na założenie jednej, najwyżej dwóch lin, bo czeka przecież jeszcze cała droga w dół, do obozu. Wystarczy, że przysypie śnieg, że trzeba jakiś kawałek liny wymienić, by cały ten montaż górskiej drabiny zaczął się strasznie przedłużać.

Uważam, że była to jedna z moich najniebezpieczniejszych wypraw. Udało nam się jednak pokonać groźną Nanga Parbat. Za nami także zejście, w czasie którego parokrotnie lawirowaliśmy na krawędzi ludzkiej wytrzymałości. 

Jestem na szczycie. Siadam, by uspokoić skołatane wysiłkiem płuca, serce i mięśnie. Po chwili dochodzi Tadeusz. Wymieniamy zdyszane od wysiłku gratulacje. To twój pierwszy... - sapię poklepując go z uznaniem po plecach.

A twój jedenasty - odpowiada głosem rwanym zmęczeniem i wielką satysfakcją. Robimy zdjęcia, wszystko trwa najwyżej piętnaście minut. I w dół.

Tadeusz schodzi za mną. Idzie dokładnie po moich śladach. Unoszę głowę i akurat widzę...
Z nogi Tadeusza spada rak!

Coś krzyczę, ale tego, co się stało w następnej sekundzie, przewidzieć nie mogłem. W dół leci drugi rak! Tadeusz trzyma się już tylko czekana. Krzyczę:

­ Uwaaaaażaj!
Ale jest za późno, żadna przestroga nie może już zmienić niczego. Tadeusz próbuje jeszcze rozpaczliwie zacisnąć ręce na wbitym w lód czekanie. Nie udaje się. Czekan zostaje. Tadek leci w dół...

Wracam do kraju bardzo szybko... W tydzień po powrocie wsiadam do pociągu i jadę do Danki, żony Tadka. Mam ze sobą wszystkie filmy, jakie Tadeusz zrobił w czasie wyprawy i jeszcze zdjęcia robione przeze mnie na szczycie K­2, na których najwięcej jest właśnie Tadeusza; przez powłokę ogromnego zmęczenia widać, że się bardzo cieszy. Na jednym, które pstryknąłem w momencie, gdy miał już stawiać nogę na szczycie, wysoko unosi ręce. Fruwa... 

Wynosimy liny, poręczujemy, wszystko robimy w stylu tradycyjnym. Trwa to dosyć długo, bo pogoda zaczyna nam płatać figle: co chwila się załamuje, co kilka dni wali z nieba śnieg, pokrywając coraz grubszą warstwą zbocza. Robi się bardziej lawiniasto...

O obóz IV toczy się walka. Jeden zespół wychodzi, zakłada 100 metrów liny i wraca. Po nim rusza następny, który przez cały dzień wyrywa tę linę spod grubej warstwy śniegu, wraca. Następny mocuje kolejne 100 metrów liny. Wszystko, co człowiek robi na najwyższej górze jest więc potwornie prozaiczne, rzeczowe, kosztuje ogromnie dużo wysiłku...

Zaczynam schodzić. Wyłazi ze mnie choler- ne zmęczenie.
Poruszam się jakby we mgle, czuję się tak, jakbym cały czas był właściwie obok siebie.

Po powrocie do kraju, na lotnisku są dzien- nikarze, czekają na nas złote Medale za Wybitne Osiągnięcia Sportowe.
Po raz pierwszy doznaję sławy. 

Problemem, który nam najbardziej dokucza, jest zimno. Wchodzimy na górę, ukrytą cały czas w cieniu. Jest styczeń, słońce i tak sprawiło nam miłą niespodziankę, że przez parę godzin dziennie jednak ogrzewa promieniami. Cały czas dokucza mróz. Ten zimny mrok, w którym się posuwamy, wrył mi się w pamięć chyba na zawsze. Do tego lód. Zimą ta ściana przeobraża się w szklaną górę. Stąpamy po lodzie tak twardym, że trudno jest weń wbić nawet ostre zęby raków...

Stajemy wobec konieczności biwaku w miejscu, w którym pod namiot trzeba w tym szczerym lodzie wykuć platformę. Zabiera to bardzo dużo czasu. Mamy świadomość, że znajdujemy się w miejscu, łagodnie mówiąc, niezbyt bezpiecznym. Co chwila słyszymy bębnienie o tkaninę namiotu spadających z góry drobnych grudek lodu. Dla nikogo z nas nie ulega jednak wątpliwości, że w każdej chwili może w nasz namiot uderzyć coś znacznie większego. Ale innego miejsca pod namiot nie ma. Musimy tę noc jakoś przetrwać.

Rano okazuje się, że płachta naszego namiotu jest podziurawiona jak sito. Szybko uciekamy z tego przeklętego żlebu...

Zostawiamy za sobą Annapurnę, która po raz pierwszy uległa ludziom zimą. Tylko dwóm.

„Koniec, nie damy rady więcej, idziemy w dół.”
Wtedy powiedziałem coś, czego właściwie do końca nie przemyślałem:

-W takim razie spróbuję sam.
To nie była łatwa decyzja. Wchodził w ra- chubę zwykły lęk przed nieznanym, świadomość dążenia do sytuacji, w której będę sam, będę mógł liczyć tylko na siebie. Powodzenie możliwe będzie jedynie w przy- padku, gdy wszystkie warunki ułożą się w idealną całość.
Następnego dnia wychodzę dosyć późno. Już na „lekko”. Tylko aparat fotograficzny, dziesięć metrów liny, trzy haki, dwie śruby lodowe. I w górę...
Jeszcze kilka odpoczynków, jeszcze kilka kroków i to, na co się zdecydowałem, okaże się realne, za chwilę to osiągnę... Na szczycie znajduję dwa haki jakiejś sta- rej wyprawy, między które wbijam swój. I w dół.

Po chwili jeszcze myśl, że to mój trze- ci ośmiotysięcznik, jestem jedynym Pola­ kiem, który ma trzy. Gdzieś tam w środku robi się ciepło... 

Dziwnie zaczyna mi się ta wyprawa. Myślałem o tej ścianie wielokrotnie. Pierwszy raz zobaczyłem ją na fotografii. Patrzyłem na nią jak na ładny obrazek z ładną formacją ściany, ale tak odległą od rzeczywistości, że mogłem ją odbierać tylko jako... ładny obrazek.

Wychodzę przed namiot, śnieg miękki, mży. Zaczynam poręczować. Staram się używać starych poręczówek. Nad filarkiem wpinam się w polską asekurację w niestromym terenie, obciążam ją i... trach, lecę, próbuję złapać równowagę, macham rękoma, wrzask. Boże! Po kilkunastu metrach ręka łapie jakąś starą poręczówkę, staję. Boże, czuwasz nade mną, podarowałeś mi drugie życie.

Całą noc łomoce płachta namiotu i ten przeklęty huk! Wygląda na to, że strefa wiatru obniża się. Ciśnienie skacze. Co jest grane!!! Czuję, że pierwszą rundę przegraliśmy. Wyścig z czasem przed jesiennymi wichrami. Teraz modlić się tylko o lukę w tych wiatrach.

Ryszard Pawłowski: „Dzień powitał nas przepiękną pogodą. Po wielu dniach walki, zmagań z własną słabością, zimnem i trudnościami, ten wątły promyk dał nową nadzieję. Południowa ściana Lhotse daje nam szansę! Wychodzimy z namiotu na wysokości 8200 metrów. Jurek porusza się pewnie i szybko. Od bezpiecznego miejsca dzieli go jeszcze tylko kilka metrów. Nagle, mój partner zaczyna się wolno zsuwać z warstwą śniegu. Nabiera coraz większej szybkości. Obija o skały. Kulę się w sobie, polecając Opatrzności. To już chyba koniec...?! Boże, miej nas w opiece! Zaciskam ręce na linie. Jestem przygotowany na potężne szarpnięcie. Jego siła rzuca mnie na skały. Koniec... Ale cienka lina pęka na ostrej krawędzi tuż nade mną. Oniemiały patrzę w ponadtrzykilometrową otchłań. Jeszcze przez chwilę słyszę dźwięk odbijającego się od skał czekana. Widzę wolno spadającą czerwoną rękawicę Jurka...”