Bardziej międzynarodowo, bardziej POP, bardziej (radio)aktywnie – ŚFN taki sam, a jednak trochę inny

Oskar Kozikiewicz

Śląski Festiwal Nauki KATOWICE już na dobre wpisał się w kalendarz wydarzeń odbywających się zimą w stolicy województwa śląskiego. Czwartą edycję ŚFN zaplanowano na 25–27 stycznia 2020, czyli o dwa tygodnie później niż przed rokiem. Pomysłodawcą przedsięwzięcia i jego liderem od początku jest Uniwersytet Śląski w Katowicach.

Trzecia odsłona ŚFN przyciągnęła do Międzynarodowego Centrum Kongresowe w Katowicach – areny zasadniczej część festiwalu – aż 35 tysięcy osób, kilka kolejnych tysięcy śledziło przebieg wydarzenia za pośrednictwem transmisji internetowej. Dane te potwierdzają tylko, że zapotrzebowanie na taką formę prezentowania i przybliżania nauki jest w naszym regionie ogromne. 

– Tak imponująca liczba osób, które odwiedziły trzecią edycją festiwalu, to niezaprzeczalny sukces. Już teraz jesteśmy największym w Polsce wydarzeniem o charakterze popularyzującym naukę w kategorii tych odbywających się w jednym miejscu i pod dachem, a nasze ambicje sięgają jeszcze wyżej – mówi prof. dr hab. Ryszard Koziołek, prorektor UŚ ds. kształcenia i studentów, a także dyrektor generalny ŚFN. – Doskonale wiemy jednak, że aby festiwal wciąż się rozwijał, potrzebne są, przynajmniej, trzy rzeczy: ciężka praca, pokora i nieustanna analiza, tego co w ŚFN może być ciekawsze i bardziej funkcjonalne – przyznaje.

Organizatorzy festiwalu postanowili ponownie skorzystać z modelu, który sprawdził się znakomicie w styczniu kończącego się roku. ŚFN rozpocznie zatem po raz kolejny sobotnia uroczysta inauguracja w Teatrze Śląskim im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach, w niedzielę natomiast i w poniedziałek na rzecz festiwalu zostanie zagospodarowana praktycznie cała ogromna powierzchnia gmachu MCK.

– Nie zmieni się również to, że w niedzielę 26 stycznia zapraszamy do MCK szczególnie rodziny z dziećmi, grupy znajomych i osoby indywidualne, a program poniedziałku 27 stycznia, pierwszego dnia szkolnego po powrocie z ferii zimowych, układamy z myślą o szkolnych grupach zorganizowanych. Wprowadzimy jednak do ogólnego festiwalowego harmonogramu kilka istotnych modyfikacji i nowości – zapewnia dyrektor wykonawczy ŚFN Justyna Szostek-Aksamit.

I tak na przykład w programie inauguracji znajdzie inscenizacja dramatu Radiance: The Passion of Marie Curie. Sztukę o życiu i pracy Marii Skłodowskiej-Curie napisał amerykański aktor Alan Alda.

– W Polsce znamy go przede wszystkim z roli Sokolego Oka Pierce’a w bardzo popularnym w latach 90. serialu komediowym M*A*S*H – uśmiecha się prof. Koziołek. – Pamiętajmy jednak, że jest to laureat nagród Emmy i Złotego Globu, a także – co może być dość zaskakujące – popularyzator nauki. Jestem ogromnie ciekaw, jak sztuka Aldy o naszej wybitnej rodaczce wypadnie w polskim przekładzie – zastanawia się prorektor Uniwersytetu Śląskiego.

Na pewno 4. ŚFN nabierze o wiele bardziej międzynarodowego charakteru, a to ze względu na bardzo liczną reprezentację gości zagranicznych. Czterech z nich będzie miało status gościa specjalnego (w kolejności alfabetycznej): austriacki pisarz science fiction Marc Elsberg (którego najnowsza powieść zatytułowana Chciwość ukazała się w tym roku), amerykański astronom i popularyzator nauki Seth Shostak (m.in. były dyrektor Instytutu SETI zajmującego się poszukiwaniem inteligencji pozaziemskiej), Brytyjczyk Daniel Tammet (sawant obdarzony ponadprzeciętnymi umiejętnościami arytmetycznymi i językowymi, aktualny rekordzista Europy w recytowaniu z pamięci rozwinięcia dziesiętnego liczby Pi) oraz amerykański inżynier lotniczy i astronautyczny i pisarz Robert Zubrin (propagator idei kolonizacji i eksploracji Marsa). Ponadto do Katowic przyjadą m.in. przedstawiciele zaprzyjaźnionych festiwalu nauki z Wielkiej Brytanii.

Organizatorzy festiwalu postanowili również rozszerzyć grono ambasadorów ŚFN – rok temu funkcję tę pełnił kwartet Wiktor Niedzicki, Piotr Baron, Tomasz Rożek i Łukasz Lamża, teraz grono to tworzy jedenaścioro osób.

– Naszą propozycję objęcia funkcji ambasadorskiej przyjęły trzy panie: prof. Katarzyna Kłosińska, przewodnicząca Rady Języka Polskiego, dr Agata Kołodziejczyk, pracująca m.in. dla Analog Astronaut Training Center, i astronautka NASA Nicole Stott, która była głównym zagranicznym gościem specjalnym podczas trzeciej edycji. Ambasadorami idei festiwalowej zostali również: dziennikarz Polskiego Radia Katowice Jarosław Juszkiewicz, dr Arkadiusz Gorzawski – polski fizyk na co dzień pracujący w CERN-ie, oraz Marek Hucz i Jan Jurkowski, czyli członkowie Grupy Filmowej Darwin – wylicza Justyna Szostek-Aksamit.

Wszystkie te osoby brały udział we wcześniejszych odsłonach ŚFN, niewykluczone więc, że za rok ambasadorski skład rozszerzy się o nazwiska obecne na zbliżającej się edycji – swój udział zapowiedzieli m.in prof. Jerzy Bralczyk, Zbigniew Libera (artysta, fotografik i performer), Edwin Bendyk (dziennikarz zajmujący się wpływem technologii na życie społeczne) czy Marcin Popkiewicz (fizyk, klimatolog i analityk megatrendów).

4. ŚFN KATOWICE to także powrót do wyjątkowych pokazów naukowych w sześciu obszarach wiedzy (przyroda, nauki ścisłe, nauki techniczne, nauki humanistyczno-społeczne, medycyna i zdrowie, sztuka), które odbywają się na liczącej ponad 8 tysięcy metrów kwadratowych sali wielofunkcyjnej MCK. To tam można będzie spotkać się z naukowcami i zachwycić się efektami ich pracy. Przed rokiem wyjątkowe miejsce wśród stref specjalnych przyznano kosmosowi – stąd obecność w Katowicach m.in. Nicole Stott oraz Mirosława Hermaszewskiego – pierwszego i wciąż jedynego Polaka, który znalazł się w przestrzeni kosmicznej. Tym razem organizatorzy ŚFN chcą zwrócić szczególną uwagę na zagadnienie elektromobilności i to jej poświęcą specjalną strefę w sali wielofunkcyjnej MCK.

– To temat niezwykle ważny, nie sposób od niego uciec, kiedy debata o stanie środowiska naszej planety staje się coraz bardziej intensywna. Elektromobilność to jednak nie tylko medialne pomysły Elona Muska – to setki mniejszych i nie tak nagłośnionych inicjatyw, o których warto powiedzieć szerszemu kręgowi odbiorców. Przynajmniej kilka z nich chcemy zaprezentować podczas ŚFN – przekonuje prof. Ryszard Koziołek.

Świetnie w ramach festiwalu sprawdziła się strefa OFF Science i odbywający się w niej Przegląd Garażowych Wynalazków. Organizatorzy postanowili zaproponować więc kolejny element poszerzający festiwalową formułę – konkurs POP Science ma z kolei honorować popularyzatorów nauki.

– Przeprowadzimy plebiscyt w pięciu kategoriach: wideoblog, blog lub strona internetowa, audycja radiowa lub podcast, naukowiec z instytucji działającej w naszym województwie oraz mieszkaniec naszego województwa. Chcemy w ten sposób docenić osoby, które de facto działają na rzecz idei festiwalowych, czyli rozbudzania ciekawości poznawczej u ludzi w każdym wieku – mówi rzecznik prasowy ŚFN Radosław Aksamit.

Do kilku istotnych modyfikacji dojdzie w organizacji przestrzeni festiwalowej, m.in. lepiej wykorzystane zostaną konstrukcje wielopiętrowe w sali wielofunkcyjnej, strefa dziecka będzie połączona ze strefą sportu i zaplanowana według zupełnie nowej koncepcji, zaaranżowana zostanie również księgarnia naukowa z kawiarnią.

– Obecnie pracujemy intensywnie nad całościowym programem festiwalu, bo chcemy ogłosić go jak najszybciej. Na pewno wiele sił włożymy w najbliższych tygodniach w informowanie społeczności całego regionu o gościach, którzy do nas przyjadę, ponieważ jesteśmy przekonani, że okazja do spotkania z na przykład Sethem Shostakiem jest absolutnie niepowtarzalna. Proszę zatem szukać festiwalu w przestrzeni medialnej i nasłuchiwać, bo do końca stycznia będziemy mówić o nim cały czas. Już teraz bardzo serdecznie zapraszam na czwarty Śląski Festiwal Nauki. Przypominam, że udział w nim jest całkowicie bezpłatny – podsumowuje prof. Ryszard Koziołek, dyrektor generalny ŚFN i prorektor Uniwersytetu Śląskiego. Już teraz została uruchomiona rejestracja dla grup zorganizowanych – muszą one zgłosić swoją obecność w budynku MCK (co ważne nie muszą tego robić indywidualni zwiedzający). Po ogłoszeniu programu uruchomione zostaną także zapisy na wybrane punkty programu, które wymagają rejestracji (np. warsztaty czy niektóre wykłady).